Bager Akbay: Sanatçı, Eğitmen

Bager Akbay

Kariyer yolculuğunuzu lütfen kısaca açıklayabilir misiniz?

Annem tek başına yetiştirdi beni. Çocukken bilime özellikle matematiğe meraklıydım, sonra mühendislik okudum, yarım bırakıp tasarım okulunu bitirdim. Ardından sanat okudum. Bu süre boyunca birçok farklı işte çalıştım. Son 15 yıldır çeşitli üniversitelerde dersler veriyorum, tasarım ve yazılım projeleri yapıyorum, yaklaşık 10 yıldır sanat alanında işler üretiyorum, sivil toplum çalışmalarına katılıyorum. Bu karışık gözüken yolculuğum aslında dünyayı anlamak için, dünya karışık, yani konu karışık, bu benim istediğim bir şey değildi, başıma geldi, ben dünyayı ve kendimi anlamaya çabalıyorum sadece.

Şu an yaptığınız meslekte çalışmak istediğinizi ne zaman ve nasıl keşfettiniz?

Belirli bir mesleğim olsaydı belki bu soruya cevap verebilirdim. Şu içinde bulunduğum karmaşık durumla yüzleşmem 7-8 yıl önce atölye açma girişimi ile oldu. 3-4 yıldır da bu durumumla barışığım diyebilirim. Dürtülerimle üretiyorum sonra dönüp bakıyorum, bu işte anlamlı birşey var mı diye.

İlk işinizi yaptığınızda kaç yaşındaydınız?

Ortaokulda yarışmalardan kazanıyordum, lisede özel ders verdim. 20 yaşına geldiğimde yazılım ve tasarımdan geçinebiliyordum.

Üzerinizde en çok etki yaratan kitap hangisidir? Neden?

Çok fazla kitap var, “Aklın G’özü” oldu ilk aklıma gelen. Akıl, varlık konularının bilişsel bilim perspektifinden tartışılması zihnimi açıyor.

Okumak için genellikle günün hangi saatlerini tercih edersiniz?

Artık sürekli okuyorum aslında, bilgisayar başındayken, telefondan, kitaptan. Genelde yalnızken okumayı seviyorum.

Gün içinde en yaratıcı ve üretken zamanınız hangisidir?

Sabaha doğru, sessizlik çöküp, uykusuzluktan düşünemez hale geldiğimde. Bunu az yapabiliyorum artık ama ciddi bir metin/kod vs yazmam gerekiyorsa sabahladığım gecelerin sonunda yapabiliyorum bunu. Bilincimin biraz devre dışı kalması gerekiyor sanırım. Fiziksel üretimlerde ise akşam vakitleri iyi geliyor.

İşlerin yolunda gitmediği zamanlarda en büyük motivasyon kaynağınız nedir ve üstesinden gelmek için ne yaparsınız?

İşler yolunda gitmeyince zorlanıyorum, hem de çok zorlanıyorum. Ben genelde beş on planla yola çıkan biriyim, bir işi yapıyorsam aslında neredeyse tüm olasılıklara hazırımdır. Tüm bu hazırlığa rağmen takılırsam çöküyorum, yardım bile isteyemiyorum, çok yalnız kalıyorum. Sonra bekliyorum, geçince tekrar dalıyorum, bunu defalarca yapabiliyorum. Bu beceriyi çok geç kazandım, yani imkansız gibi gördüğüm, en azından benim için imkansız gibi olan birçok problemi çözdüm, artık o hisle yüzleşmeyi biliyorum sanırım ama yine de çok acı veriyor.

Kariyerinizde en büyük baskıyı hissettiğiniz dönemler üretkenliğinizi-yaratıcılığınızı nasıl etkiledi?

İş, sanat vb. alanlarda üretirken hiç baskı hissetmedim. En zor anlarımı, kızımın zorlanmalarında yaşıyorum. Başkasının problemini bırakın çözmeyi, anlamak bile o kadar zor birşey ki. Ama bu süreçlerde benim ürettiğim şeylerde yine de bir baskı hissetmiyorum. Düşünmek üretmek benim için nefes alanları, üretemesem aklımı kaybederdim.

Zorlandığınızı hissettiğiniz bir işle karşılaştığınızda, durumu zihninizde -basitleştirmek- aşmak için kullandığınız bir yöntem var mıdır?

Sürekli yöntem değiştiren biriyim. Takıldım mı başkasına geçiyorum. Şöyle bir örnek vereyim. 18 yaşında değişim bursu ile Japonya’ya gitmiştim. Go oyununu öğrenmeye karar verdim. Okulda go oynuyordum, go kahvesine gidiyordum, go kitapları okuyordum, go çizgi filmleri izliyordum, go oyuncularının hayat hikayelerini okuyordum,  federasyonun eğitimlerine, turnuvalarına, etüdlerine katılıyordum, liseler arası turnuvalar, büyük turnuvalar her şeye katılıyordum, cebimde go bulmacaları ile geziyordum. Birinden sıkılınca diğerine geçiyordum. Öğrenirken çok agresifim sanırım.

Bir müzik grubunda olsaydınız grubunuzun adı ne olurdu?

İsimleri çok sevmem, kişileri severim. İsmin bir önemi olmazdı sanırım. İsim ne olursa olsun, ürettiklerinizle o kelimenin anlamını değiştirirsiniz.

Yorucu bir günün ertesi sabahında yataktan kalkmanızı sağlayan şey nedir?

Bu hep değişti, şu an kızım mesela beni sabah kaldıran sebep. Malum pandemi sürecindeyiz, beraber kalkıp atölyeye geçiyoruz. Ama sorduğunuz soru aslında yaşam motivasyonu sorusu, sanat yapmak galiba. Son çalışmam Mahlas’ı bitirmek istiyorum.

Çalışırken müzik dinlemenin duyguyu-odağı isteğiniz dışında olmaması gereken farklı yerlere götürebileceği söylenir. Bu fikre katılıyor musunuz?

Kesinlikle, garip bir müzik zevkim var. Midesizimdir müzik konusunda ama şöyle uzaktan bakarsam genelde insanı yükselten veya mutlu eden müzikleri tercih ediyorum diyebilirim. Aynı şarkıları binlerce kez dinleyebilirim.

Bir işin en heyecan duyduğunuz aşaması hangisidir? (Fikri bulduğunuz an, yapım süreci, tamamlandığı an.)

Mucizeleri, aşılmaz gözüken bariyerlerin geride kaldığını hissettiğim anları.

Üretkenliğinizi-yaratıcılığınızı en çok geliştiren deneyimleriniz nelerdir?

İyi ortam, güzel insanlar, çay kahve, arada sessizlik.

Bir parfüm harmanlasaydınız içerisine neler eklerdiniz?

Kokular pek ilgi alanıma girmiyor. Yemek, müzik, koku, spor vs gibi alanların cahiliyim, cahilliğin keyfini çıkartıyorum. Güzel kokulara hayır demem ama neden güzel oldukları ile ilgilenmiyorum.

Çalışma ortamınızda “kesinlikle olmalı” dediğiniz şey nedir?

İki önceki soruda yazdıklarım ile aynı şeyler ama genel olarak tüm bariyerleri kalktığı alanlar, tüm bariyerler! Fiziksel, zihinsel ve sosyal. Bir atölye anti-procrastination kavramının heykeli olmalıdır.

“Yaratıcı kişi” tanımınız nedir?

Sıkılmakla yüzleşmekten korkmayan kişiler hatta bunu bir yaratıcılık fırsatı olarak gören kişiler.

En sevdiğiniz eşyanız nedir?

Eşyaları çok sevmiyorum.

Hayatta en çok kime hayranlık duyarsınız? Neden?

Belirli birileri yok, zaten anlattığım kişiler genelde sevdiğim kişiler oluyor. Maywa Denki ekibini seviyorum, Ubermorgen’i seviyorum. Saçmalamaktan korkmayan insanları seviyorum. Ölülere hayran olmam mesela, canlılardır beni heyecanlandıran özellikle tanıdığım canlılar. Arkadaşlarıma da hayranım bir çoğuna. Şimdi bunu yazarken onlara bunu pek söyleyemediğimi farkettim, bunu değiştirmem lazım.

Yaşadığınız en saf şey (bir an, bir hatıra) neydi?

Ben çok ağlıyorum, özellikle birinin bir şeyi başardığını gördüğüm an hemen gözlerim doluyor. Ağladığım her an çok samimi/saf geliyor bana.

En sevdiğiniz alıntı nedir?

Bernard of Chartres’nın dediği gibi, “Benden önce yaşamış devlerin omuzunda bir cüceyim sadece” (akt. Salisbury, 2009, orj. 1159). İnsanı hafifleten bir söz, üretimin önünü açan yolun en önemli basamaklarından biri olan egodan kurtulmak gibi geliyor. Sürekli üretiyorsanız, sürekli kurtulmanız gerekiyor. İlham perisinin seküler versiyonu diyebiliriz bu alıntı için.

Şu ana kadar gerçekleştirdiğiniz işler içerisinde en gurur duyduğunuz hangisidir?

İçinde bulunduğum ve yakın zamanda bir ihtimal kapatmak zorunda olacağımız atölyem. İskele47. Çok şey ürettik burda, projeler, eserler, sohbetler, dostluklar, okul bile açtık şuradaki sohbetlerden, kitaplar yazdık. Bu mekanın adını az kişi bilir belki ama dokunduğu insan sayısı inanılmaz yüksek. Mekan yolda gidilen yerdir. Biz bu mekanda çok uzun süre yolculuk ettik, keşfettik, haritalar çıkardık, sonra haritaları yaydık.

Süper gücünüz nedir?

Kafa açmak herhalde, amiyane oldu ama bunu çok söylüyor insanlar.

Kariyerinizin başlangıcına dönebilseydiniz en çok neyi bilmeyi isterdiniz?

Daha iyi temel bilim öğrenmeyi isterdim.

En minnettar olduğunuz şey nedir?

Dostlarım, sevdiklerim, sevenlerim. Beraber olmak, sevmek, sevilmek, anlamlı hissetmek kadar güzel birşey yok sanırım. Yine duygusal moda geçtim ama öyle :)

Hayatınızın sloganı nedir?

“Ya hep beraber ya hiçbirimiz.” Ama ben bu hep beraber olayını biraz daha geniş tutuyorum, bir sistemi içindeki her şey ile kabul etmeyi seviyorum.

En iyi tavsiyeniz nedir?

Güzel, doğru olmaktır en iyi tavsiye bence çünkü insan duyarak değil görerek anlar. Siz mutlu, güzel, samimi bir insan olursanız bu başkalarına verebileceğiniz yegane tavsiye olabilir. Kendime söylüyorum bunu zaten size değil.

İlgili Bağlantılar: BagerAkbay.com / Twitter / Instagram

Fotoğraf: Volkan Kızıltunç

Sosyal Medyada Paylaş



Etiketler: , , , , , , , , , ,